Akademia Spedytora • Aktualizacja:
Jak zweryfikować klienta z Hiszpanii
Termin płatności dla hiszpańskiego klienta to kredyt, którego mu udzielasz. Sprawdź po NIF, czy firma jest aktywna, nie ma postępowania upadłościowego i składa sprawozdania.
Numer, po którym sprawdzisz firmę z Hiszpanii
Hiszpańską firmę identyfikuje NIF (Número de Identificación Fiscal), u spółek dawniej nazywany CIF. Dla spółki ma 9 znaków: literę formy prawnej (B — sociedad limitada, A — sociedad anónima), siedem cyfr i znak kontrolny. Numer VAT-UE to ten sam NIF z prefiksem ES, np. ESB12345678. Osoba prowadząca działalność (autónomo) używa numeru DNI, a cudzoziemiec — NIE (litera X, Y lub Z, siedem cyfr i litera).
Spółki są wpisane do Registro Mercantil prowincji siedziby. Na fakturach i w stopkach widnieje zapis „Inscrita en el Registro Mercantil de…, Tomo…, Folio…, Hoja…”. Strona internetowa hiszpańskiej firmy powinna mieć zakładkę „aviso legal” z nazwą, NIF i danymi wpisu — to dobre miejsce do porównania danych.
Skąd wziąć numer: z zapytania ofertowego, z karty klienta, z aviso legal, z zamówienia albo z wcześniejszej faktury. Zanim wystawisz fakturę z odroczonym terminem, upewnij się, że NIF, nazwa i adres pochodzą z dokumentu firmy, a nie tylko z maila osoby, która zleca transport.
Gdzie sprawdzić klienta z Hiszpanii
| Rejestr | Co sprawdzisz | Adres |
|---|---|---|
| VIES (Komisja Europejska) | Czy numer ES… jest aktywnym numerem VAT-UE — warunek odwrotnego obciążenia | ec.europa.eu/taxation_customs/vies |
| BORME – Boletín Oficial del Registro Mercantil | Ogłoszenia rejestrowe: założenie, zmiany zarządu i kapitału, przeniesienie siedziby, rozwiązanie, likwidacja | boe.es/diario_borme |
| Registro Mercantil (Colegio de Registradores) | Nota simple: zarząd, kapitał, status; zdeponowane sprawozdania roczne (cuentas anuales) | registradores.org |
| Registro Público Concursal | Upadłości (concurso de acreedores), postępowania restrukturyzacyjne i porozumienia z wierzycielami | publicidadconcursal.es |
| Agencia Tributaria (AEAT) | Coroczny listado de deudores — dłużnicy podatkowi powyżej progu ustawowego | sede.agenciatributaria.gob.es |
VIES, BORME i Registro Público Concursal są bezpłatne i dostępne bez konta; BORME i rejestr upadłości są po hiszpańsku. Nota simple i odpisy sprawozdań z Registro Mercantil są płatne, kupuje się je online pojedynczo. Lista dłużników AEAT jest bezpłatna, ale publikowana raz w roku i dostępna tylko przez kilka miesięcy.
Czy klient zapłaci: długi, upadłości, sprawozdania
Najważniejsze źródło sygnałów o kłopotach finansowych to Registro Público Concursal. Wpisuje się tam ogłoszenie upadłości (concurso de acreedores), układy z wierzycielami i postępowania restrukturyzacyjne. Jeśli klient jest w trakcie takiego postępowania, Twoja należność może zostać objęta układem albo zaspokojona częściowo.
BORME pokazuje, co działo się w spółce: rozwiązanie (disolución), likwidację, częste zmiany zarządu, obniżenie kapitału, przeniesienie siedziby do innej prowincji. Kilka takich zmian w krótkim czasie przed pierwszym zleceniem to powód, żeby skrócić termin płatności albo zażądać przedpłaty.
Agencia Tributaria publikuje raz w roku listę dłużników podatkowych (listado de deudores a la Hacienda Pública). Trafiają na nią podatnicy z ostatecznymi zaległościami powyżej 600 000 euro, więc brak firmy na liście nie oznacza, że nie ma długów — lista wyłapuje tylko największych dłużników.
Spółki składają roczne sprawozdania finansowe (cuentas anuales) do Registro Mercantil. Odpis jest płatny, ale przy większym limicie kredytowym warto go kupić: zobaczysz przychody, wynik, kapitał własny i to, czy sprawozdanie w ogóle zostało złożone. Brak sprawozdań za ostatnie lata to sygnał ostrzegawczy.
VAT i faktura
Usługa transportowa wykonana dla hiszpańskiej firmy będącej podatnikiem VAT jest rozliczana według zasady ogólnej: miejscem świadczenia jest kraj nabywcy. Polski przewoźnik lub spedytor wystawia fakturę bez polskiego VAT, z adnotacją „odwrotne obciążenie”, a VAT rozlicza klient w Hiszpanii (inversión del sujeto pasivo).
Warunkiem jest to, że klient działa jako podatnik. Dlatego przed wystawieniem faktury sprawdź numer ES… w VIES i zachowaj potwierdzenie z datą. Jeśli numer nie jest aktywny w VIES, nie przyjmuj automatycznie, że to tylko błąd systemu — poproś klienta o wyjaśnienie i potwierdzenie rejestracji do transakcji wewnątrzunijnych.
Na fakturze podaj pełną nazwę i NIF z prefiksem ES dokładnie tak, jak w VIES. Rozbieżności w nazwie lub adresie utrudniają później dochodzenie należności i rozliczenie VAT.
Typowe sygnały ostrzegawcze
- Firma istnieje i ma aktywny VAT, ale kontakt prowadzi ktoś z darmowej skrzynki lub domeny podobnej do domeny prawdziwej firmy.
- Domena e-mail zarejestrowana niedawno, strona bez aviso legal.
- Adres dostawy lub odbioru nie ma związku z profilem firmy, a ładunek jest łatwo zbywalny (elektronika, kosmetyki, paliwa, żywność).
- Prośba o długi termin płatności od pierwszego zlecenia, przy dużej liczbie tras naraz.
- W BORME niedawna zmiana zarządu, przeniesienie siedziby albo ogłoszenie o rozwiązaniu.
- Wpis w Registro Público Concursal albo na liście dłużników AEAT.
- Brak złożonych sprawozdań finansowych za ostatnie lata.
Krok po kroku
- Poproś o NIF, pełną nazwę, adres i dane wpisu w Registro Mercantil; porównaj je z aviso legal na stronie firmy.
- Sprawdź numer ES… w VIES i zapisz potwierdzenie.
- Przejrzyj ogłoszenia o firmie w BORME z ostatnich lat.
- Sprawdź Registro Público Concursal.
- Przy większym limicie kup nota simple i ostatnie cuentas anuales z Registro Mercantil.
- Potwierdź zlecenie telefonicznie, na numer biura znaleziony samodzielnie.
- Ustal termin płatności adekwatny do wyniku weryfikacji; przy nowym kliencie zacznij od krótkiego terminu lub przedpłaty.
Narzędzie weryfikacji kontrahenta na spedytor.org sprawdza hiszpańską firmę automatycznie w VIES, EORI i na listach sankcyjnych, wyszukuje ogłoszenia o upadłości i rozwiązaniu w BORME oraz ocenia domenę e-maila, telefon i rachunek osoby kontaktowej.
Najczęstsze pytania
Gdzie sprawdzić upadłość hiszpańskiej firmy?
W Registro Público Concursal (publicidadconcursal.es). Rejestr jest bezpłatny i obejmuje upadłości (concurso de acreedores) oraz postępowania restrukturyzacyjne.
Czy hiszpańska lista dłużników podatkowych obejmuje wszystkich dłużników?
Nie. AEAT publikuje raz w roku listę podatników z ostatecznymi zaległościami powyżej 600 000 euro. Brak firmy na liście nie oznacza braku długów.
Jak wystawić fakturę za transport dla firmy z Hiszpanii?
Bez polskiego VAT, z adnotacją „odwrotne obciążenie”, jeśli klient ma aktywny numer ES… w VIES. Zachowaj potwierdzenie z VIES z datą.
Czy sprawozdania hiszpańskich spółek są dostępne?
Tak, spółki składają cuentas anuales do Registro Mercantil. Odpis jest płatny i kupuje się go online przez registradores.org.