Akademia Spedytora • Aktualizacja:

Jak zweryfikować klienta z Ukrainy

Klienta z Ukrainy nie sprawdzisz w VIES, a jego płatności podlegają ukraińskim przepisom walutowym. Zanim dasz termin płatności, sprawdź po kodzie ЄДРПОУ status firmy, osoby uprawnione do podpisu i sprawy sądowe.

Numer, po którym sprawdzisz firmę z Ukrainy

Ukraińska osoba prawna ma kod ЄДРПОУ — 8 cyfr. Po nim przeszukasz państwowy rejestr firm (ЄДР), rejestr płatników VAT i rejestr orzeczeń sądowych. Przedsiębiorca jednoosobowy (ФОП) ma zamiast tego 10-cyfrowy numer podatkowy osoby fizycznej (РНОКПП). Płatnicy VAT (ПДВ) mają dodatkowo 12-cyfrowy numer ІПН.

Ukraina nie jest w UE, więc klienta z Ukrainy nie sprawdzisz w VIES i nie ma on numeru VAT-UE. Kod ЄДРПОУ znajdziesz w umowie, w zamówieniu, w stopce e-maila, na liście CMR w polu nadawcy lub odbiorcy oraz w dokumentach celnych.

Gdzie sprawdzić klienta z Ukrainy

Oficjalne rejestry poniżej są bezpłatne i działają po ukraińsku. Korzystaj z nich bezpośrednio, a nie z prywatnych agregatorów.

RejestrCo sprawdziszAdres
ЄДР — Єдиний державний реєстр (Ministerstwo Sprawiedliwości)status firmy, kierownik i osoby uprawnione do podpisu, założyciele, beneficjenci rzeczywiści, likwidacja, upadłośćusr.minjust.gov.ua
Elektroniczny gabinet ДПС (część otwarta)rejestracja jako płatnik VAT, data i przyczyna ewentualnego anulowaniacabinet.tax.gov.ua
Єдиний державний реєстр судових рішеньorzeczenia w sprawach o zapłatę, upadłość, spory z kontrahentamireyestr.court.gov.ua
Otwarte dane ЄДР (data.gov.ua)pełny zbiór danych rejestrowych do pobraniadata.gov.ua — ЄДР

Czy klient zapłaci: długi, upadłości, sprawozdania

Podstawowa informacja o kłopotach firmy jest w ЄДР: wpis o stanie likwidacji (в стані припинення), o postępowaniu upadłościowym lub o wykreśleniu. ЄДР pokazuje też kierownika i beneficjentów rzeczywistych — sprawdź, czy osoba podpisująca z tobą umowę rzeczywiście może reprezentować firmę.

Ukraińskie Ministerstwo Sprawiedliwości wydaje też online zaświadczenia o tym, czy firma jest w procedurze upadłościowej, ale do ich pobrania potrzebny jest ukraiński kwalifikowany podpis elektroniczny (КЕП). W praktyce polski spedytor opiera się więc na ЄДР i na rejestrze orzeczeń sądowych. W rejestrze orzeczeń wyszukasz sprawy, w których klient jest stroną — kilka przegranych spraw o zapłatę z ostatnich miesięcy to wyraźny sygnał.

Sprawozdania finansowe ukraińskich firm nie są dostępne w jednym, wygodnym publicznym rejestrze. Przy większym kontrakcie poproś klienta o ostatnie sprawozdanie finansowe (фінансова звітність) i potwierdzenie braku zaległości podatkowych z jego elektronicznego gabinetu ДПС.

Weź pod uwagę także przepisy walutowe: płatności ukraińskich firm za granicę podlegają regulacjom Narodowego Banku Ukrainy, które w czasie stanu wojennego były wielokrotnie zmieniane. Zapytaj klienta wprost, z jakiego rachunku i w jakiej walucie zapłaci. Przy pierwszych zleceniach bezpieczniejsza jest przedpłata lub płatność po każdym kursie, a dłuższy termin warto wprowadzać dopiero po kilku terminowych zapłatach.

VAT i faktura

Usługa transportowa dla ukraińskiej firmy to usługa dla podatnika spoza UE. Miejscem świadczenia jest siedziba nabywcy, czyli Ukraina, więc wystawiasz fakturę bez polskiego VAT z adnotacją, że usługa nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Nie ma tu VIES ani informacji podsumowującej VAT-UE. Zachowaj dowód, że klient jest przedsiębiorcą — wystarczy wydruk z ЄДР z datą.

Jeśli ukraiński klient prosi o fakturę na polski podmiot powiązany, na inną nazwę lub z polskim NIP, ustal z księgowością, jak ją wystawić — zmienia to miejsce opodatkowania.

Typowe sygnały ostrzegawcze

  • Podszycie pod prawdziwą firmę. Dane istniejącej ukraińskiej spółki, ale e-mail z innej domeny lub z darmowej skrzynki. Zadzwoń na numer z oficjalnej strony firmy.
  • Świeża domena. Domena zarejestrowana niedawno, z literówką lub inną końcówką niż prawdziwa.
  • Konto w innym kraju niż siedziba. Płatność od firmy trzeciej z innego kraju albo od osoby prywatnej zamiast od klienta.
  • Kontakt tylko przez komunikator. Brak e-maila w domenie firmy, brak telefonu, który da się potwierdzić.
  • Firma w stanie likwidacji lub upadłości w ЄДР.
  • Świeża zmiana kierownika lub właściciela tuż przed dużym zleceniem.
  • Beneficjenci powiązani z państwami objętymi sankcjami albo firma na liście sankcyjnej.

Krok po kroku

  1. Poproś o kod ЄДРПОУ (lub РНОКПП dla ФОП).
  2. W ЄДР sprawdź status, kierownika, właścicieli i beneficjentów.
  3. W gabinecie ДПС sprawdź rejestrację VAT.
  4. W rejestrze orzeczeń sądowych sprawdź sprawy o zapłatę i upadłość.
  5. Sprawdź właścicieli i firmę na listach sankcyjnych.
  6. Ustal walutę, rachunek płatnika i termin płatności; przy nowym kliencie rozważ przedpłatę.
  7. Zachowaj wydruk z ЄДР z datą jako dowód statusu klienta.

Nasze narzędzie sprawdza automatycznie dane z ЄДР po kodzie ЄДРПОУ — status firmy, kierownictwo, właścicieli, upadłość i likwidację — a także listy sankcyjne oraz domenę, telefon i rachunek osoby kontaktowej.

Najczęstsze pytania

Gdzie sprawdzić, czy ukraińska firma działa?

W Єдиному державному реєстрі (usr.minjust.gov.ua). Wyszukiwanie po kodzie ЄДРПОУ jest bezpłatne i pokazuje status, kierownika, właścicieli i wzmianki o likwidacji.

Jak zafakturować transport dla ukraińskiej firmy?

Bez polskiego VAT, bo miejscem świadczenia usługi dla podatnika spoza UE jest jego siedziba. Zachowaj wydruk z ЄДР jako dowód, że klient jest przedsiębiorcą.

Jak sprawdzić, czy ukraiński klient ma sprawy sądowe?

W Єдиному державному реєстрі судових рішень (reyestr.court.gov.ua). Kilka przegranych spraw o zapłatę to wyraźny sygnał ostrzegawczy.