Akademia Spedytora • Aktualizacja:
Jak zweryfikować klienta z Polski
Zanim dasz polskiemu klientowi termin płatności, sprawdź po NIP, czy firma działa, kto ją reprezentuje i czy nie ma wpisów w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Wszystkie potrzebne rejestry są bezpłatne.
Numer, po którym sprawdzisz firmę z Polski
Każdą polską firmę zidentyfikujesz po NIP — 10 cyfr. W relacjach unijnych ten sam numer występuje z prefiksem PL jako numer VAT-UE. Spółki (z o.o., akcyjne, komandytowe, jawne) mają też numer KRS (10 cyfr), a każdy przedsiębiorca numer REGON (9 lub 14 cyfr). Osoba prowadząca jednoosobową działalność nie ma KRS — jej dane są w CEIDG, a spółka cywilna ma własny NIP, ale wspólników trzeba sprawdzić osobno.
NIP znajdziesz w stopce e-maila, w zleceniu transportowym, na fakturze i na liście CMR w polu nadawcy lub zleceniodawcy. Jeżeli klient przesyła zlecenie bez NIP albo z NIP, który nie zgadza się z nazwą w rejestrze, wstrzymaj realizację do wyjaśnienia.
Gdzie sprawdzić klienta z Polski
Rejestry są bezpłatne, po polsku i dostępne bez konta.
| Rejestr | Co sprawdzisz | Adres |
|---|---|---|
| Krajowy Rejestr Sądowy (wyszukiwarka KRS) | status spółki, zarząd i sposób reprezentacji, kapitał, wzmianki o likwidacji | wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl |
| CEIDG (wyszukiwarka firm na biznes.gov.pl) | status działalności jednoosobowej, zawieszenie, data rozpoczęcia | biznes.gov.pl/pl/wyszukiwarka-firm |
| Wykaz podatników VAT (biała lista) | status VAT, rachunki bankowe firmy | wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl |
| Krajowy Rejestr Zadłużonych | upadłość, restrukturyzacja, bezskuteczna egzekucja | krz.ms.gov.pl |
| Repozytorium Dokumentów Finansowych | sprawozdania finansowe spółek z KRS | rdf-przegladarka.ms.gov.pl |
| Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych | kto faktycznie kontroluje spółkę | crbr.podatki.gov.pl |
| VIES (Komisja Europejska) | aktywny numer VAT-UE | ec.europa.eu/taxation_customs/vies |
Czy klient zapłaci: długi, upadłości, sprawozdania
Najważniejszym źródłem o kłopotach finansowych jest Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ). Od 2021 r. trafiają tam obwieszczenia o upadłości i postępowaniach restrukturyzacyjnych oraz informacje o dłużnikach, wobec których egzekucja okazała się bezskuteczna. Wpis o otwarciu restrukturyzacji nie oznacza automatycznie, że klient nie zapłaci, ale zmienia zasady gry: część wierzytelności może zostać objęta układem. Przy takim kliencie rozważ przedpłatę albo krótki termin płatności.
Sprawozdania finansowe spółek z KRS są w Repozytorium Dokumentów Finansowych. Sprawdź, czy klient w ogóle je składa (brak sprawozdania za ostatni rok to sygnał), jaki ma przychód w stosunku do wartości zleceń i czy kapitał własny nie jest ujemny. Jednoosobowe działalności sprawozdań nie publikują — tu ocena opiera się na stażu, historii płatności i referencjach.
W KRS zwróć uwagę na świeże zmiany: nowy prezes, przeniesienie siedziby pod adres wirtualnego biura, zmiana nazwy. Pojedyncza zmiana jest normalna, kilka naraz tuż przed dużym zleceniem — już nie. Dane o beneficjencie rzeczywistym z CRBR pokażą, czy za spółką stoi osoba, którą znasz z innych, wcześniejszych problemów.
VAT i faktura
Przy usłudze dla polskiej firmy miejscem świadczenia jest Polska, więc wystawiasz fakturę z polskim VAT. Przewóz krajowy opodatkowany jest stawką 23%. Usługi transportu międzynarodowego związane z eksportem lub importem towarów mogą korzystać ze stawki 0% (art. 83 ustawy o VAT), pod warunkiem posiadania wymaganych dokumentów — skonsultuj to z księgowością przy pierwszym takim zleceniu.
Dla rozliczeń ważna jest biała lista. Jeśli to klient płaci tobie, sprawdź, czy twój rachunek jest w wykazie — inaczej klient może mieć problem z zaliczeniem płatności do kosztów i opóźniać przelew. Jeśli to ty płacisz polskiemu kontrahentowi kwotę powyżej 15 000 zł, rachunek musi być w wykazie; w przeciwnym razie tracisz prawo do kosztu podatkowego i ryzykujesz solidarną odpowiedzialność za VAT. Status „czynny” w wykazie potwierdza też, że klient jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, a nie tylko firmą z NIP.
Typowe sygnały ostrzegawcze
- Podszycie pod prawdziwą firmę. Zlecenie z danymi znanej spółki, ale z domeny innej niż oficjalna, z darmowej skrzynki albo z numerem telefonu, którego nie ma na stronie firmy. Typowy scenariusz: ładunek odebrany „w imieniu” klienta, faktura wysłana do firmy, która o niczym nie wie.
- Świeża domena. Domena zarejestrowana niedawno, z literówką w nazwie lub inną końcówką niż oficjalna.
- Adres dostawy lub odbioru nie pasuje do profilu firmy. Firma usługowa nagle zleca przewóz elektroniki na drugi koniec Europy.
- Konto w innym kraju niż siedziba. Polski klient płaci z rachunku zagranicznego albo prosi o zwrot nadpłaty na inny rachunek.
- Kontakt tylko przez komunikator. Brak e-maila w domenie firmy i telefonu, który da się potwierdzić w niezależnym źródle.
- Długi termin płatności przy pierwszym zleceniu. Nowy klient od razu żąda 60–90 dni i dużego wolumenu.
- Świeże zmiany w KRS lub wpis w KRZ. Nowy zarząd, przeniesienie siedziby, otwarta restrukturyzacja.
Krok po kroku
- Weź NIP z dokumentów klienta i sprawdź go na białej liście (status VAT, rachunki) oraz w VIES.
- W KRS lub CEIDG sprawdź status, sposób reprezentacji i to, czy osoba podpisująca zlecenie może działać w imieniu firmy.
- W KRZ sprawdź upadłość, restrukturyzację i bezskuteczną egzekucję.
- W Repozytorium Dokumentów Finansowych przejrzyj ostatnie sprawozdanie: przychody, wynik, kapitał własny.
- Zweryfikuj kontakt: domenę e-maila, numer telefonu, adres e-mail do faktur.
- Dopasuj warunki do ryzyka: przedpłata lub krótki termin przy nowym albo słabym kliencie, limit kredytowy przy stałym.
- Zapisz wyniki sprawdzenia z datą w kartotece klienta.
Nasze narzędzie sprawdza te źródła automatycznie po wpisaniu NIP: status w KRS i CEIDG, VAT i rachunki z białej listy, długi i egzekucje, wpisy w KRZ, finanse i zmiany w zarządzie, a także domenę, telefon i rachunek osoby kontaktowej.
Najczęstsze pytania
Gdzie sprawdzić, czy polska firma ma długi?
W Krajowym Rejestrze Zadłużonych (krz.ms.gov.pl): upadłości, restrukturyzacje i bezskuteczne egzekucje. Sprawozdania finansowe spółek znajdziesz w Repozytorium Dokumentów Finansowych.
Po co sprawdzać białą listę przy kliencie?
Potwierdza, że klient jest czynnym podatnikiem VAT i jakie ma rachunki. Przy płatnościach powyżej 15 000 zł rachunek spoza wykazu oznacza ryzyka podatkowe dla płacącego.
Jaki VAT na fakturze za transport dla polskiej firmy?
Polski VAT: 23% przy przewozie krajowym. Transport międzynarodowy związany z eksportem lub importem może korzystać ze stawki 0% przy spełnieniu warunków dokumentacyjnych.
Czy jednoosobowa działalność jest w KRS?
Nie. Przedsiębiorców jednoosobowych sprawdzisz w CEIDG, w wyszukiwarce firm na biznes.gov.pl.