Akademia Spedytora • Aktualizacja:
Jak zweryfikować klienta z Czech
Zanim dasz czeskiemu klientowi termin płatności, sprawdź po IČO jego status, postępowania upadłościowe i sprawozdania finansowe. Czeskie rejestry są bezpłatne, a wniosek o upadłość widać w ISIR od razu po złożeniu.
Numer, po którym sprawdzisz firmę z Czech
Każda czeska firma ma IČO — 8 cyfr, które pozwala przeszukać wszystkie publiczne rejestry. Numer VAT (DIČ) to prefiks CZ i 8–10 cyfr; u spółek zwykle CZ + IČO. Na fakturze dla czeskiego klienta potrzebujesz jego DIČ, a do sprawdzenia statusu firmy — IČO.
Oba numery znajdziesz w stopce e-maila, w zleceniu, na zamówieniu i na liście CMR w polu nadawcy lub zleceniodawcy. Jeśli klient z Czech nie chce podać IČO albo podaje numer, pod którym w ARES widnieje inna nazwa, wstrzymaj współpracę do wyjaśnienia.
Gdzie sprawdzić klienta z Czech
Rejestry są bezpłatne i dostępne bez konta. ARES ma wersję angielską, pozostałe działają po czesku.
| Rejestr | Co sprawdzisz | Adres |
|---|---|---|
| ARES (Ministerstvo financí) | status firmy, adres, data powstania, przedmiot działalności | ares.gov.cz |
| Veřejný rejstřík a Sbírka listin | zarząd, wspólnicy, likwidacja, sprawozdania finansowe (účetní závěrky) | or.justice.cz |
| Insolvenční rejstřík (ISIR) | postępowania upadłościowe w toku i zakończone | isir.justice.cz |
| Registr plátců DPH (ADIS) | rejestracja VAT, status „nespolehlivý plátce”, opublikowane rachunki | adisspr.mfcr.cz |
| VIES (Komisja Europejska) | aktywny numer VAT-UE | ec.europa.eu/taxation_customs/vies |
Czy klient zapłaci: długi, upadłości, sprawozdania
Insolvenční rejstřík (ISIR) to podstawowe źródło informacji o upadłości. Rejestr jest publiczny i aktualizowany na bieżąco — widać w nim wniosek o ogłoszenie upadłości, zanim sąd go rozpatrzy. Wyszukujesz po IČO. Sam wniosek złożony przez wierzyciela to jeszcze nie upadłość, ale przy nowym kliencie to wystarczający powód do przedpłaty.
Sprawozdania finansowe czeskich spółek trafiają do Sbírky listin w rejestrze handlowym (or.justice.cz). W praktyce wiele firm składa je z opóźnieniem albo wcale, więc sam brak sprawozdania za ostatnie lata jest informacją. Jeśli sprawozdanie jest, sprawdź przychody (tržby), wynik i kapitał własny. Przy jednoosobowych działalnościach (OSVČ) sprawozdań nie ma.
Czeskie urzędy nie publikują jednej ogólnodostępnej listy dłużników podatkowych w tak prosty sposób jak niektóre inne kraje. Pośrednim sygnałem jest status „nespolehlivý plátce” w Registrze plátców DPH — urząd skarbowy nadaje go firmom, które poważnie naruszają obowiązki w VAT. Istnieje też Centrální evidence exekucí prowadzona przez Exekutorskou komoru, ale dostęp do niej jest płatny.
W rejestrze handlowym zwróć uwagę na niedawne zmiany statutárního orgánu i wspólników, przeniesienie siedziby na adres wirtualnego biura oraz wpis o likwidacji (v likvidaci).
VAT i faktura
Usługa transportowa dla czeskiej firmy będącej podatnikiem VAT jest opodatkowana w Czechach, w kraju siedziby nabywcy. Polski przewoźnik lub spedytor wystawia fakturę bez polskiego VAT, z adnotacją „odwrotne obciążenie”, a VAT rozlicza czeski klient. Warunkiem jest aktywny numer VAT-UE klienta w VIES — sprawdź go przed wystawieniem faktury i zachowaj potwierdzenie z datą. Transakcję wykazujesz w informacji podsumowującej (VAT-UE).
Jeżeli klient nie ma aktywnego VAT-UE w VIES, a twierdzi, że jest firmą, wyjaśnij to przed pierwszą fakturą: może być zarejestrowany wyłącznie krajowo albo jego numer został wyrejestrowany.
Typowe sygnały ostrzegawcze
- Podszycie pod prawdziwą firmę. Zlecenie z danymi istniejącej czeskiej spółki, ale z domeny innej niż oficjalna albo z darmowej skrzynki. Zadzwoń na numer ze strony firmy, nie ze zlecenia.
- Świeża domena. Domena zarejestrowana kilka dni lub tygodni temu, łudząco podobna do prawdziwej.
- Konto w innym kraju niż siedziba. Czeski klient płaci z rachunku w innym kraju albo prosi o zwrot na rachunek, którego nie ma w Registrze plátců DPH.
- Kontakt tylko przez komunikator. Brak telefonu i e-maila w domenie firmy.
- Wpis w ISIR albo status „nespolehlivý plátce”. Oba to powód do przedpłaty.
- Spółka „v likvidaci” albo świeża zmiana właściciela. Szczególnie gdy zbiega się z dużym, pilnym zleceniem.
- Długi termin płatności przy pierwszym zleceniu. Nowy klient od razu oczekuje 60 dni i większego wolumenu.
Krok po kroku
- Poproś o IČO i DIČ; sprawdź DIČ w VIES i zachowaj potwierdzenie.
- W ARES sprawdź status, adres i datę powstania firmy.
- W rejestrze handlowym sprawdź zarząd, wspólników i niedawne zmiany.
- W ISIR sprawdź, czy nie toczy się postępowanie upadłościowe.
- W Registrze plátců DPH sprawdź status płatnika i opublikowane rachunki.
- Przejrzyj ostatnie sprawozdanie w Sbírce listin, jeśli jest dostępne.
- Zweryfikuj kontakt i ustal termin płatności adekwatny do ryzyka.
Nasze narzędzie sprawdza automatycznie status w ARES, VAT i rachunki, upadłości w ISIR, a także VIES, EORI, listy sankcyjne oraz domenę, telefon i rachunek osoby kontaktowej.
Najczęstsze pytania
Gdzie sprawdzić, czy czeska firma jest w upadłości?
W Insolvenčním rejstříku (isir.justice.cz). Rejestr pokazuje także wnioski o ogłoszenie upadłości, zanim sąd je rozpatrzy.
Gdzie są sprawozdania finansowe czeskich spółek?
W Sbírce listin w rejestrze handlowym na or.justice.cz. Wiele firm składa je z opóźnieniem, więc sam brak sprawozdania też jest informacją.
Jak zafakturować transport dla czeskiej firmy?
Bez polskiego VAT, z adnotacją „odwrotne obciążenie”, jeśli klient ma aktywny VAT-UE w VIES. Transakcję wykazujesz w informacji podsumowującej.