KRD, BIG, TransRisk i rejestry – gdzie sprawdzić kontrahenta w TSL
Gdzie sprawdzić kontrahenta – krótka odpowiedź
Nie ma jednej bazy, która powie wszystko o firmie transportowej. Każde źródło odpowiada na inne pytanie.
- Biura informacji gospodarczej (KRD, BIG InfoMonitor, ERIF) – czy ktoś zgłosił, że ta firma mu nie zapłaciła.
- Rejestry publiczne (KRS, CEIDG, biała lista VAT, VIES, KRZ) – czy firma legalnie istnieje, jest czynnym podatnikiem i nie jest w upadłości.
- TransRisk i oceny na giełdach – jak firma zachowuje się w konkretnej społeczności transportowej.
- Weryfikacja tożsamości – czy osoba, która pisze do ciebie maila, naprawdę reprezentuje firmę, którą podaje.
Spedytor, który sprawdza tylko jeden z tych obszarów, zostawia otwarte drzwi w pozostałych. Poniżej omawiamy każde źródło: co pokazuje, kto ma dostęp i gdzie są jego granice.
Biura informacji gospodarczej: KRD, BIG InfoMonitor, ERIF
Biura informacji gospodarczej (BIG) działają na podstawie ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Gromadzą dane o zaległościach zgłoszonych przez wierzycieli – kontrahentów, dostawców, firmy windykacyjne.
W Polsce działa kilka takich biur. Najbardziej znane w kontekście sprawdzania firm to:
- KRD BIG S.A. (Krajowy Rejestr Długów) – rejestr dłużników z produktami dla małych, średnich i dużych firm. Analiza wiarygodności płatniczej przedsiębiorcy wymaga zawarcia umowy z KRD.
- BIG InfoMonitor – biuro z Grupy BIK. Firmy sprawdzają kontrahentów i ustawiają monitoring przez konto biznesowe w serwisie big.pl.
- ERIF BIG S.A. – raport pokazuje m.in. sumę zaległości, daty ich powstania i wierzycieli. ERIF publikuje osobne cenniki dla podmiotów.
Sprawdzenie kontrahenta w każdym z tych biur jest płatne, zależnie od pakietu, i wymaga konta lub umowy. Biura nie wymieniają się w pełni danymi, dlatego dłużnik wpisany w jednym może nie figurować w innym.
Kiedy firma trafia do BIG – warunki wpisu
Zgodnie z art. 15 ustawy wierzyciel może zgłosić dłużnika niebędącego konsumentem, gdy spełni łącznie warunki:
- zobowiązanie wynika z określonego stosunku prawnego, np. umowy przewozu lub zlecenia spedycyjnego,
- łączna kwota wymagalnych zobowiązań wobec tego wierzyciela wynosi co najmniej 500 zł i są one wymagalne od co najmniej 30 dni,
- minął co najmniej miesiąc od wysłania wezwania do zapłaty listem poleconym (albo doręczenia go dłużnikowi) z ostrzeżeniem o zamiarze wpisu i wskazaniem nazwy i adresu biura. Jeśli umowa to przewiduje, wezwanie może pójść e-mailem na wskazany w niej adres.
Co z tego wynika dla spedytora? Wpis w BIG to sygnał opóźniony o co najmniej dwa miesiące od terminu płatności. Firma, która dopiero zaczęła mieć problemy, może być w rejestrze czysta. Wiele drobnych sporów w ogóle nie trafia do biur, bo wierzyciel nie przeszedł procedury.
BIK (Biuro Informacji Kredytowej) to inna instytucja – zbiera głównie dane o kredytach i pożyczkach z banków, a nie o fakturach między firmami.
TransRisk – wiarygodność płatnicza w Trans.eu
TransRisk to wskaźnik wiarygodności płatniczej liczony przez Trans.eu. Według dokumentacji platformy uwzględnia:
- nawyki płatnicze – m.in. sprawy z giełdy długów i windykacji w Trans.eu,
- aktywność na platformie – zawarte transakcje i otrzymane oceny,
- dane finansowe, powiązania kapitałowe i osobowe,
- dane podstawowe – formę prawną, staż na rynku i na platformie,
- dane z zewnętrznych źródeł oraz informacje przekazane przez samą firmę.
Wskaźnik jest przeliczany codziennie, a największy wpływ mają dane z ostatnich 60 dni. Wynik pokazywany jest w pięciostopniowej skali – od „Super payer” do „Poor payer”. Firma z małą liczbą transakcji i ocen dostaje status braku danych.
Zaleta TransRisk: odzwierciedla bieżące zachowanie płatnicze w branży, a nie tylko formalne wpisy dłużników. Ograniczenie: widzą go użytkownicy platformy Trans.eu, a dostęp do niej jest płatny, zależnie od pakietu. Firma, która działa głównie poza Trans.eu, może nie mieć wiarygodnego wyniku.
Oceny i weryfikacja na innych giełdach – przykład TIMOCOM
Giełdy transportowe weryfikują firmy przed dopuszczeniem do platformy i dają użytkownikom narzędzia do sprawdzenia partnera. TIMOCOM oferuje bezpłatny dla swoich klientów Business Partner Check. Sprawdza licencję wspólnotową, dokument rejestrowy oraz polisę przewoźnika lub spedytora. Po pozytywnej weryfikacji firma dostaje oznaczenie „Checked Company”.
TIMOCOM zaznacza jednak, że dokumenty przechodzą kontrolę wizualną i nie jest to ocena innych aspektów działalności firmy. To uczciwe postawienie sprawy: znacznik na giełdzie potwierdza, że firma przeszła weryfikację dokumentów. Nie gwarantuje, że osoba po drugiej stronie czatu to faktycznie jej pracownik.
Rejestry publiczne – bezpłatne i obowiązkowe minimum
Te źródła są darmowe i powinny być sprawdzone przy każdym nowym kontrahencie:
- KRS – spółki: status, zarząd, sposób reprezentacji, wzmianki o likwidacji i upadłości.
- CEIDG – jednoosobowe działalności: status (aktywna, zawieszona, wykreślona), adres, data rozpoczęcia.
- Biała lista VAT – status podatnika VAT i zgłoszone rachunki bankowe. Zapłata faktury powyżej 15 000 zł na rachunek spoza wykazu niesie skutki podatkowe. Możesz to sprawdzić na stronie sprawdź białą listę.
- VIES – czy unijny numer VAT jest aktywny do transakcji wewnątrzwspólnotowych. Szybkie sprawdzenie: sprawdź VAT UE.
- KRZ (Krajowy Rejestr Zadłużonych) – rejestr prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Pokazuje postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne oraz osoby i firmy, wobec których toczyła się bezskuteczna egzekucja.
- Rejestry innych państw UE – np. niemiecki Handelsregister czy rejestry handlowe dostępne przez wyszukiwarkę BRIS na portalu e-Justice. Przy przewoźniku z Litwy, Rumunii czy Czech to podstawowe źródło informacji o statusie firmy.
Ograniczenie rejestrów publicznych jest jedno, ale istotne: mówią o statusie prawnym, nie o zachowaniu płatniczym. Firma może być aktywna w KRS i czynnym podatnikiem VAT, a jednocześnie nie płacić przewoźnikom od pół roku.
Osobny problem: czy rozmawiasz z prawdziwą firmą
Większość oszustw w transporcie nie polega na tym, że firma ma długi. Polega na podszyciu się pod rzetelną firmę z czystą historią. Oszust bierze dane prawdziwego przewoźnika – NIP, adres, licencję, nawet polisę – i kontaktuje się z adresu e-mail w darmowej domenie lub domenie łudząco podobnej do oryginalnej.
W takiej sytuacji KRD, BIG InfoMonitor i biała lista dadzą wynik pozytywny – bo sprawdzana firma naprawdę jest w porządku. Problem w tym, że nie ty z nią rozmawiasz. Dlatego trzeba osobno porównać:
- domenę adresu e-mail z domeną firmy,
- numer telefonu z danymi kontaktowymi firmy z niezależnego źródła,
- numer rachunku na fakturze z rachunkami na białej liście,
- dane na polisie OCP z danymi przewoźnika i zakresem zlecenia.
Pełną listę kroków opisujemy w artykule procedura weryfikacji kontrahenta.
Tabela porównawcza źródeł
| Źródło | Co pokazuje | Zasięg | Koszt | Ograniczenia |
|---|---|---|---|---|
| KRD | Zaległości zgłoszone przez wierzycieli, analiza wiarygodności płatniczej | Polska | Płatne, zależnie od pakietu | Wymaga umowy; wpis najwcześniej ok. 2 miesiące po terminie płatności |
| BIG InfoMonitor | Informacje o zadłużeniu firm, monitoring kontrahentów | Polska | Płatne, zależnie od pakietu | Wymaga konta biznesowego; tylko długi zgłoszone do tego biura |
| ERIF | Suma zaległości, daty, wierzyciele | Polska | Płatne, zależnie od pakietu | Jak wyżej – dane tylko z tego biura |
| TransRisk (Trans.eu) | Wiarygodność płatnicza w skali pięciostopniowej | Firmy aktywne na Trans.eu | W ramach płatnego dostępu do platformy | Brak wyniku przy małej liczbie transakcji; obejmuje jedną platformę |
| TIMOCOM Business Partner Check | Weryfikacja licencji, rejestracji i polisy | Klienci TIMOCOM | Bezpłatny dla klientów platformy (płatny abonament) | Kontrola wizualna dokumentów, bez oceny finansowej |
| KRS, CEIDG | Status prawny, reprezentacja | Polska | Bezpłatne | Brak informacji o płatnościach |
| Biała lista VAT, VIES | Status VAT, rachunki (PL), aktywny numer VAT UE | Polska / UE | Bezpłatne | Nie potwierdza tożsamości rozmówcy |
| KRZ | Upadłości, restrukturyzacje, bezskuteczne egzekucje | Polska | Bezpłatne | Tylko postępowania sądowe; wyszukiwanie ręczne |
| Rejestry krajowe UE | Status firmy w kraju rejestracji | Poszczególne państwa | Zwykle bezpłatne, zależnie od kraju | Różne języki i formaty, czasochłonne |
| spedytor.org | Status, VAT, upadłości, sankcje, EORI, zgodność kontaktu i rachunku z firmą, polisa OCP | Ponad 70 rejestrów z 19 krajów | 5 sprawdzeń w miesiącu za darmo, plany płatne | Nie zastępuje danych o długach z BIG ani historii z giełd |
Jak łączy to spedytor.org
Ręczne przejście przez KRS, białą listę, VIES, KRZ i zagraniczny rejestr zajmuje kilkanaście minut na jednego kontrahenta. Przy przewoźniku z innego kraju – dłużej.
Weryfikacja kontrahenta w spedytor.org robi to automatycznie w ponad 70 rejestrach z 19 krajów. Sprawdza:
- status firmy i numer VAT, upadłości i restrukturyzacje,
- listy sankcyjne UE, ONZ, USA i Wielkiej Brytanii oraz numer EORI,
- czy domena maila, telefon i rachunek bankowy pasują do sprawdzanej firmy,
- polisę OCP – odczytaną przez AI z przesłanego dokumentu.
Do tego monitoring zmian z alertami (np. gdy przewoźnik zniknie z białej listy) i API do podpięcia weryfikacji pod TMS lub CRM. Pierwsze 5 sprawdzeń w miesiącu jest bezpłatne, większe wolumeny obsługują plany płatne.
spedytor.org nie zastępuje biur informacji gospodarczej ani TransRisk. Jeśli pracujesz z kontrahentem na odroczony termin płatności, sprawdzenie w BIG lub na giełdzie nadal ma sens. Narzędzie zamyka natomiast lukę, której nie pokrywa żadne z nich: czy firma jest tym, za kogo się podaje.
Praktyczna kolejność dla spedytora
- Status prawny i VAT: KRS lub CEIDG, biała lista, VIES, rejestr kraju siedziby.
- Upadłość i sankcje: KRZ, listy sankcyjne.
- Tożsamość: domena, telefon, rachunek, polisa OCP. Przy przewoźnikach pomocna jest strona weryfikacja przewoźnika.
- Wiarygodność płatnicza: BIG (KRD, BIG InfoMonitor, ERIF) i TransRisk lub oceny na giełdzie – szczególnie gdy to ty kredytujesz kontrahenta odroczonym terminem.
- Monitoring: ustaw alerty dla stałych partnerów, bo status firmy zmienia się w trakcie współpracy.
Każde z tych źródeł odpowiada na inne pytanie. Dopiero razem dają obraz, na którym można oprzeć decyzję o zleceniu.
Najczęstsze pytania
Gdzie sprawdzić kontrahenta za darmo?
Czy sprawdzenie firmy w KRD jest płatne?
Kiedy przewoźnik lub spedytor może trafić do rejestru dłużników?
Czym TransRisk różni się od sprawdzenia w KRD?
Ekspert | Akademia Spedytora | spedytor.org